محمود نجم آبادى

94

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

روحانى به چند طبقه منقسم گرديده است . اولين مرتبه امشاسپندان مىباشند كه جمع امشاسپند يعنى بزرگ بيمرك كه امشاسپندان بزرگان بيمرگ مىشود . اينك مختصرى از متن كتاب فروغ مزديسنى تاليف شادروان كيخسرو شاهرخ را كه دو دسته از امشاسپندان را كه صحت و سعادت و سلامت آدمى به آنها محول است ، مىنگاريم : " . . . ( 1 ) وهومنه يا باصطلاح حاليه ميان زرتشتيان و ترقيات اخيره بهمن يا وهمن . . . و از روايات اوستا چنان استنباط مىشود ، كه صحت و سعادت و نيكى تمام ضمائر قلوب به اين مشاسپند مفوض است . . . " " . . . ( 5 ) هروتات يا معمولا خرداد امشاسپند ، كه به معنى سلامتى و عافيت و كمال است . اين امشاسپند موكل و حافظ سلامتى و رسائى در مخلوق مىباشد و از اين جهت است ، كه در اوستا سلامتى جسم را موجد سلامتى روح تعيين و در حفظ آن مبالغه و در رسائى و كمال انسان اصرار و تأكيد نموده است ، چه كه طى مدارج و مقامات انسانيت خارج از صحت و كمال ناقص است و هيچ‌گاه نتوان ناقص را با كامل و سقيم را با صحيح هم‌ترازو و عدل كرد پس اينكه براى خشنود داشتن اين امشاسپند ، تأكيد و مبالغه شده است ، غرض از حفظ صحت روح و جسم و كمال در مقامات عاليه انسانى است " . به‌طور خلاصه امشاسپندان كه مقامى روحانى عالى دارند ، شش مقام مىباشند بدين شرح : 1 ) وهمن ( وهومنه ) 2 ) اردىبهشت ( اشه وهشتايا ) 3 ) شهريور ( خشترايا ) 4 ) سفندارمذ ( سپنتهه آرميتى ) 5 ) خرداد ( هروتات ) 6 ) امرداد ( امرتات ) . در اوستا و بسيارى از كتب مذهبى زرتشتيان تعاليم و دستورهاى زيادى درباره